การศึกษาของเชียงรายในอดีตเป็นการศึกษาในวัด  เริ่มต้นจากผู้ปกครองส่งบุตรเข้าฝากตัวเป็นศิษย์วัด  แล้วบรรพชา  อุปสมบทตามวัยอันสมควร  ดังนั้นบทบาทของศาสนาในการจัดการศึกษาจึงมีคุณลักษณะของการขัดเกลาอบรมบ่มนิสัยในด้านจรรยามารยาท พร้อมกับความรู้ในวิชาแขนงต่างๆ

     จึงนับว่าการศึกษาในสมัยโบราณได้บูรณาการและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์อย่างมีคุณค่า  แต่แล้วเชียงรายก็ต้องปรับตัวเพื่อเข้าสู่การศึกษายุคใหม่

ในปี พ.ศ.2431  ศาสนาจารย์ดาเนียล แมคกิลวารี (Dr.Danial Mc.ilvary)  ได้เดินทางเผยแพร่ศาสนาที่เชียงรายและได้ตั้งโรงเรียนแห่งหนึ่ง  ชื่อว่า  Chiang Rai Boy's School และในปี พ.ศ. 2457  โรงเรียนดังกล่าวได้เปลี่ยนชื่อใหม่เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ ดร.วิลเลี่ยม เอ บริกส์  จึงใช้ชื่อใหม่ว่า โรงเรียนบริกส์อนุสรณ์ โดยในขณะนั้นการศึกษายังให้โอกาสแค่เพศชายเท่านั้น  และระหว่างปี พ.ศ. 2457-2460  คณะมิชชันนารีได้จัดตั้งโรงเรียนสำหรับผู้หญิงขึ้นอีกแห่งชื่อว่า โรงเรียนสตรีวิชาคาร (อยู่บริเวณคริสตจักร ภาค 2)  โดยเน้นความเสมอภาคทางการศึกษาของชาย และหญิง

    โรงเรียนในเชียงรายขณะนั้นระยะแรกเปิดสอนเพียงระดับมูลศึกษา  (ระดับมูล ปีที่ 1 และมูลปีที่ 2) และประถมศึกษา (ประถมศึกษาปีที่ 1 - 3 )  หากต้องการจะศึกษาต่อระดับชั้นมัธยมในระหว่างช่วงปี พ.ศ. 2445-2464   จะต้องไปศึกษาต่อยังจังหวัดเชียงใหม่ หรือกรุงเทพฯ   และในปี พ.ศ. 2477  ได้รวมโรงเรียนชาย และโรงเรียนหญิงเข้าด้วยกันแล้วใช้ชื่อว่า โรงเรียนคริสเตียนวิทยาคม  โดยครูอินสม  ดวงเนตร  ครูใหญ่ในขณะนั้น   และต่อมาได้ขยายการศึกษาจนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษา 6

     เพื่อสนองพระราชประสงค์ตามพระราโชบายในการจัดการศึกษาหัวเมืองฝ่ายเหนือของสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ในปี พ.ศ. 2451  พระภักดีณรงค์ (พระยาศรีสุริยะราชวรานุวัตร์)  ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายจึงได้จัดตั้งโรงเรียนประจำจังหวัดเชียงรายเรียกชื่อว่า โรงเรียนประจำจังหวัดเชียงรายสามัคคีวิทยาคม อยู่บริเวณเชิงดอยวัดงำเมือง  โดยแยกนักเรียนหญิงในสถานที่ซึ่งเรียกว่า บำรุงกุมารี  โดยในปี พ.ศ. 2470  ได้ขยายการศึกษาไปจนถึงชั้นมัธยมศึกษา 6

     ปี พ.ศ. 2476  ได้แยกโรงเรียนสตรีออกไปตั้งเป็นเอกเทศเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดเชียงรายใช้ชื่อว่า โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ การแต่งกายของครู และนักเรียนในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2  ในขณะนั้นทั้งครู และนักเรียนยังไม่มีชุดเครื่องแบบ หรือ ยูนิฟอร์มโรงเรียน  ดังนั้นการแต่งกายจะแต่งกายตามวิถีชีวิตโดยทั่วไป  เช่น  ผู้หญิงนุ่งผ้าถุง  เสื้อคอกลมแบบล้านนา

     ภายหลังสงครามโลกเมื่อเหตุการณ์ต่างๆ เข้าสู่ภาวะปกติ  ภาคการศึกษาก็เริ่มขยายตัว  ก่อให้เกิดโรงเรียนต่างๆ มากมาย  เช่น โรงเรียนกุงหมิน  ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนศึกษาศาสตร์ (ปัจจุบันคือโรงเรียนพาณิชการเชียงราย)(ภาพในชุดกีฬาของนักเรียนโรงเรียนเชียงรายวิทยาคม เมื่อประมาณปี พ.ศ.2510 เอื้อเฟื้อภาพโดย คุณบรรจงศักดิ์ ใจหวาน)ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 ประมาณปี พ.ศ. 2486-2488  เกิดภาวะชะงักงันไประยะหนึ่ง  โรงเรียนต่างๆ เป็นที่ตั้งของหน่วยทหารทั้งทหารไทย และทหารญี่ปุ่น  และเนื่องด้วยญี่ปุ่นได้ตั้งข้อรังเกียจคริสตศานา  จึงทำให้มิชชันนารีต้องหนีสงครามกลับประเทศตนเองหมด  และบังคับให้คริสเตียนยุติกิจกรรมทุกอย่าง  จึงเป็นเหตุให้โรงเรียนคริสเตียนวิทยาคมต้องเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนเชียงรายวิทยาคม ในปี พ.ศ. 2485   แม้จะมีศึกสงคราม  โรงเรียนต้องกลายเป็นที่ตั้งของหน่วยทหาร  แต่การเรียนการสอนก็ยังคงดำเนินต่อไป  ดังเช่น โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ต้องเปลี่ยนที่เรียนชั่วคราวไปเรียนกันที่สันคอกช้าง เป็นต้น โรงเรียนเชียงรายวิทยาคมได้ฉลองครบรอบ 100 ปี  เมื่อปี พ.ศ. 2531 และโรงเรียนสามัคคีวิทยาคม ก็จะฉลองครบรอบ 100 ปี  ในปี พ.ศ.2551 ที่จะถึงนี้    พัฒนาการทางการศึกษาของโรงเรียนในเชียงรายได้มีการพัฒนาก้าวหน้าไปมิได้หยุดยั้ง   เพราะการเห็นถึงความสำคัญทางด้านการศึกษาของคนในพื้นที่ การศึกษาพัฒนา  คนพัฒนา  เชียงรายพัฒนา

อาคารเรียนของโรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ในอดีต ซึ่งปัจจุบันได้ถูกรื้อถอนไปแล้ว เอื้อเฟื้อภาพโดย โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์

โรงเรียนเชียงรายวิทยาคม เมื่อครั้งยังใช้ชื่อว่า โรงเรียนคริสเตียนวิทยาคม ภาพนี้ถ่ายก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 เอื้อเฟื้อภาพโดย คุณทองใบ จิตปรีชาญ

นักเรียนโรงเรียนสตรีวิชาคาร(บริเวณคริตสตจักร ภาค2 เอื้อเฟื้อภาพโดย คุณทองใบ จิตปรีชาญ

ภาพการแต่งกายของคณะครูโรงเรียนเชียงรายวิทยาคม ถ่ายก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 เอื้อเฟื้อภาพโดย คุณทองใบ จิตปรีชาญ